با تصمیم دولت فدرال کانادا برای باز کردن بیشتر آسمان این کشور به روی ایرلاینهای خاورمیانه، شرکتهای هواپیمایی کانادایی بهزودی ممکن است با فشار مسافران برای بهبود کیفیت خدمات خود روبهرو شوند.
اتاوا محدودیتها بر تعداد پروازهای ورودی از عربستان سعودی و امارات متحده عربی را کاهش داده است؛ محدودیتهایی که در گذشته به دلیل تنشهای دیپلماتیک اعمال شده بودند.
جان گرادِک، کارشناس هوانوردی، میگوید ایرلاینهای خاورمیانه به دلیل سطح بالای خدماتشان «حسادتبرانگیزترین شرکتهای هواپیمایی جهان» به شمار میروند و همین موضوع باعث میشود شرکتهای کانادایی برای رقابت مستقیم با آنها ناچار به ارتقای خدمات خود شوند.
او که مدرس مدیریت هوانوردی در دانشگاه مکگیل است، گفت:
«شرکتهای هواپیمایی کانادا مجبور خواهند شد سطح رقابت را بالا ببرند و عملکردشان را بهبود دهند.»
گرادک افزود این رقابت، ایر کانادا، وستجت و احتمالاً ایر ترنسَت را وادار میکند تا نگاهی جدی به سطح خدمات داخل کابین، امکانات رفاهی و حتی چینش و طراحی هواپیماهای خود بیندازند.
در سالهای اخیر، نمایندگان مجلس و سنای کانادا از طریق کمیتههای پارلمانی مسائل مختلفی را در صنعت هوایی کشور بررسی کردهاند؛ از جمله کمبود رقابت، قیمتهای بالای بلیت، شکایات مربوط به دسترسپذیری و حقوق مسافران.
ایرلاینهایی مانند امارات بهویژه در فضای آنلاین بهخاطر صندلیهای لوکس فرستکلاس خود شهرت دارند. ویدیوهایی که یوتیوبرها و اینفلوئنسرها از خدمات این شرکت منتشر کردهاند — از سرو خاویار گرفته تا کابینهای خواب مجلل و حتی دوش حمام در هواپیما — میلیونها بار بازدید شدهاند.
در سال ۲۰۱۰، دولت کانادا برای حمایت از صنعت داخلی، اجازه افزایش پروازهای امارات متحده عربی را نداد. در آن زمان، ایر کانادا اعلام کرده بود شرکتهایی مانند امارات، مسافران کانادایی را با توقف در دبی به کشورهای ثالث منتقل میکنند و این موضوع سود متقابلی برای ایرلاینهای کانادایی ندارد.
در واکنش، امارات کانادا را از استفاده از یک پایگاه لجستیکی محرمانه که نیروهای کانادایی برای عملیات در افغانستان از آن استفاده میکردند، محروم کرد.
از سوی دیگر، عربستان سعودی نیز پس از اختلاف دیپلماتیک در سال ۲۰۱۸ بر سر انتقاد کانادا از وضعیت حقوق بشر این کشور، پروازهای خود به کانادا را تا سال ۲۰۲۳ تعلیق کرد. وزارت امور خارجه کانادا بهطور علنی بازداشت فعالان حقوق بشر در عربستان را محکوم کرده و خواستار آزادی آنها شده بود.
چرخش دیپلماتیک دولت کارنی
اکنون مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در تلاش است روابط خود را با کشورهای خاورمیانه و سایر مناطق جهان بهبود ببخشد؛ اقدامی که بخشی از برنامه او برای کاهش وابستگی تجاری به ایالات متحده در بحبوحه جنگ تجاری با دولت دونالد ترامپ است.
کارنی پس از سفر خود به امارات در ۲۳ نوامبر گفت:
«اقتصاد جهانی در حال بازآرایی است. کانادا عقبنشینی نمیکند.»
او در این سفر توانست تعهدی ۷۰ میلیارد دلاری از امارات برای سرمایهگذاری در کانادا به دست آورد.
بیش از یک هفته بعد، استیون مککینن، وزیر حملونقل کانادا، اعلام کرد دولت توافقنامههای حملونقل هوایی را گسترش داده و اجازه میدهد تعداد پروازهای مسافری از عربستان سعودی به ۱۴ پرواز در هفته افزایش یابد (در مقایسه با ۴ پرواز قبلی).
بر اساس توافق جدید، تعداد پروازهای مسافری از امارات متحده عربی نیز به ۳۵ پرواز در هفته افزایش مییابد (در حالی که پیشتر سقف ۲۱ پرواز بود). همچنین پروازهای باری از هر دو کشور بدون محدودیت خواهد بود.
این توافق بهصورت متقابل به ایرلاینهای کانادایی نیز اجازه میدهد همین تعداد پرواز به خاورمیانه انجام دهند.
مککینن گفت:
«این بخشی از جاهطلبی ما برای گسترش بازارهای صادراتی، تقویت روابط تجاری و افزایش تعامل کانادا با جهان است.»
برنده اصلی چه کسی است؟
گرادک میگوید کشورهای خاورمیانه در تلاش هستند به «استاندارد طلایی» روابط هوایی با کانادا برسند؛ یعنی توافق آسمان باز مشابه توافقی که کانادا با ایالات متحده دارد و دسترسی نامحدود به بازار فراهم میکند.
به اعتقاد او، توافق جدید بیش از همه به نفع ایرلاینهای خاورمیانه است، زیرا آنها میتوانند مسافران کانادایی بیشتری را به هابهایی مانند دبی منتقل کرده و از آنجا به مقاصدی در سراسر جهان، بهویژه شبهقاره هند، بفرستند.
در مقابل، ایرلاینهای کانادایی عمدتاً مسافران خاورمیانه را به کانادا و سپس به ایالات متحده منتقل میکنند؛ بازاری که به گفته گرادک، کوچکتر است.
او گفت:
«به نظر من ایرلاینهای خارجی سهم بزرگتری از بازار خواهند گرفت. حضور شرکتهای خاورمیانهای بسیار پررنگتر خواهد شد.»
گرادک همچنین افزود که ایرلاینهای کانادایی «بهسختی میتوانند» تجربهای مشابه ایرلاینهای خاورمیانه را با قیمتهای رقابتی در کلاس اقتصادی ارائه دهند، زیرا این شرکتها سود اصلی خود را از صندلیهای لوکس و پریمیوم به دست میآورند.
او توضیح داد:
«آنها بخش اقتصادی هواپیما را با بلیتهای ارزان پر میکنند، اما تمرکزشان روی بازار مسافران لوکس است.»
واکنش ایرلاینهای کانادایی
ایر کانادا در بیانیهای به CBC News اعلام کرد که هماکنون نیز «در سطح بهترینهای جهان رقابت میکند».
پیتر فیتزپاتریک، سخنگوی ایر کانادا، نوشت:
«درست است که ایرلاینهای خاورمیانه مسافران زیادی را به مناطقی مانند شبهقاره هند منتقل میکنند، اما توافق ما با امارات به ما اجازه میدهد مسافران را از پرواز تورنتو–دبی به مقاصد دیگر منتقل کنیم.»
در اواسط نوامبر، ایر کانادا و امارات اعلام کردند همکاری استراتژیک سهساله خود را تا سال ۲۰۳۲ تمدید کردهاند. بر اساس این توافق، دو شرکت بلیتهای مشترک میفروشند و مسافران میتوانند از برنامههای وفاداری یکدیگر امتیاز کسب یا استفاده کنند.
وستجت و ایر ترنسَت به درخواست CBC News برای اظهارنظر درباره تأثیر این تصمیم دولت پاسخی ندادند.
دولت کانادا همچنین در اواسط دسامبر اعلام کرد که تعداد پروازها میان کانادا و آلبانی را نیز افزایش میدهد؛ اقدامی که به گفته دولت با هدف «بهبود ارتباطات هوایی کانادا با سایر نقاط جهان» انجام شده است.
